Chủ đề mớiChủ đề mới  Hiển thị danh sách thành viênThành viên  LịchLịch  Tìm trên diễn đànTìm kiếm  Trợ giúpTrợ giúp
  Đăng kýĐăng ký  Đăng nhậpĐăng nhập
Kiến thức Văn học
 Diễn đàn :Phổ biến kiến thức :Kiến thức Văn học
Message Icon Chủ đề: So sánh hình tượng người lính trong 2 bài thơ Trả lời bài viết Gửi bài viết mới
Tác giả Nội dung
Butsap
Admin Group
Admin Group
Ảnh đại diện

Gia nhập: 10 May 2010
Đến từ: Vietnam
Trạng thái Online: Offline
Bài viết: 250
Trích dẫn Butsap Replybullet Chủ đề: So sánh hình tượng người lính trong 2 bài thơ
    Ngày gửi: 19 Dec 2010 lúc 6:34pm
Đề bài: so sánh hình tượng người lính trong 2 bài thơ " đồng chí" và " bài thơ về tiểu đội xe ko kính. 
 
Ý 1: Giới thiệu chung
- Về đề tài: Dân tộc ta đứng lên tiến hành hai cuộc chiến tranh cách mạng oanh liệt chống Pháp và chống Mỹ. Lẽ tất nhiên, ở đất nước hơn ba mươi năm chưa rời tay súng. Hình ảnh anh “Bộ đội cụ Hồ” là hình ảnh “con người đẹp nhất” đáng yêu nhất trong văn thơ và là niềm tự hào lớn của dân tộc.
- Về hai tác phẩm: Cùng với nhiều bài thơ khác, bài thơ “Đồng chí” sáng tác vào đầu năm 1948 khi tác giả Chính Hữu chiến đấu trong chiến dịch Việt Bắc, bài thơ “Tiểu đội xe không kính” sáng tác năm 1969 khi tác giả Phạm Tiến Duật tham gia họat động ở tuyến đường Trường Sơn đã khắc họa thành công về đề tài người lính.
- Về luận đề: hình tượng anh bộ đội được ghi lại trong hai bài thơ đã lưu giữ trong văn chương Việt Nam hai gương mặt đẹp, đáng yêu của người lính trong hai thời kỳ lịch sử.
Ý 2: Phân tích lịch sử
1. Những điểm chung: Đây là người lính của nhân dân nên họ cùng mang những vẻ đẹp chung:
- Yêu nước, yêu quê hương yêu đồng chí:
+ Có thể phân tích các câu thơ “Giếng nước gốc đa nhớ người ra trận” (Đồng chí) và “Xe vẫn chạy vì miền nam phía trước” (Tiểu đội xe không kính).
+ Có thể phân tích cử chỉ nắm tay chất chứa bao tình cảm không lời trong cả hai bài thơ thể hiện sự gắn bó đồng chí
- Vượt qua mọi khó khăn gian khổ để quyết tâm tiêu diệt giặc hoàn thành nhiệm vụ:
+ Tất cả những khó khăn gian khổ, thử thách được tái hiện bằng những chi tiết hết sức thật, không né tránh tô vẽ trong cả hai bài thơ.
+ Thế mà, các chiến sĩ đều có một tư thế ngoan cường “chờ giặc tới”, “ung dung nhìn thẳng”.
- Lạc quan tin tưởng: Cả hai bài thơ đều thể hiện tinh thần lạc quan của người lính. Từ “miệng cười buốt giá” của anh bộ đội kháng chiến chống Pháp đến “nhìn nhau mặt lấm cười ha ha” của anh lính lái xe thời chống Mỹ đều thể hiện tinh thần lạc quan, khí phách anh hùng.
2. Những điểm riêng khác nhau
- Bài thơ “Đồng chí” của Chính Hữu thể hiện người lính nông dân thời kỳ đầu cuộc kháng chiến chống Pháp với vẻ đẹp giản dị, mộc mạc mà sâu sắc. Tình đồng chí thiềng liêng hòa quyện với tình giao tiếp khi lý tưởng chiến đấu đãa rực sáng trong tâm hồn.
“Súng bên súng đầu sát bên đầu
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỷ
Đồng chí!”
- Bài thơ “Tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật thể hiện người lính lái xe trong cuộc kháng chiến chống Mỹ với vẻ đẹp trẻ trung, ngang tàng. Đây là thế hệ những người lính có học vấn, có bản lĩnh chiến đấu, có tâm hồm nhạy cảm, có tính cách riêng mang chất “lính”đáng yêu. Họ tất cả vì miền Nam ruột thịt với trái tim yêu nước cháy bỏng.
“Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước
Chỉ cần trong xe có một trái tim”
Ý 3: Đánh giá chung
- Hình tượng người lính dù ở thời kỳ kháng chiến chống Pháp hay kháng chiến chống Mỹ đều mang phaẩm chất cao đẹp của “anh bộ đội cụ Hồ” thời đại đã cung cấp cho các nhà thơ nhưng nguyên mẫu đẹp đẽ, họ tại nên những hình tượng làm xúc động lòng người.
- Viết về những người lính, các nhà thơ nói về chính mình và những người đồng đội của mình. Vì thế, hình tượng người chân thật và sinh động.
__________________
IP IP Logged
Butsap
Admin Group
Admin Group
Ảnh đại diện

Gia nhập: 10 May 2010
Đến từ: Vietnam
Trạng thái Online: Offline
Bài viết: 250
Trích dẫn Butsap Replybullet Ngày gửi: 19 Dec 2010 lúc 6:52pm

HÌNH TƯỢNG NGƯỜI LÍNH TRONG THƠ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1945-1975

 

Chúng tôi sinh ra và lớn lên không phải từ những năm tháng chiến tranh.Nhưng hơn nửa thế kỷ trôi qua, giờ nhìn lại nền thơ ca kháng chiến,tôi không khỏi bồi hồi ,xúc động.

Có một nền thơ ca xuất hiện trong gian khổ mà vẫn không ít câu thơ có sức căng nở  tâm hồn. Một nền thơ phản ánh sự bùng nổ toàn diện sức mạnh tiềm tàng của dân tộc ,trước vận hội lịch sử đã tích tụ qua nhiều thế kỷ. Đọc thơ ca Việt Nam giai đoạn 1945-1975,chúng ta thấy cuồn cuộn niềm vui của hàng triệu, hàng triệu người ra trận, thấy được những mất mát, au thương, những khát khao, ước vọng chân thành…Ba mươi năm liên tục đấu tranh chống kẻ thù cũng là khoảng thời gian văn học phát triển mạnh mẽ không ngừng dưới sự lãnh đạo của Đảng. Văn học lấy đề tài chiến tranh,viết về chiến tranh cách  mạng. Thơ cũng  như văn hết lòng ca ngợi người anh hùng,người lính, người mẹ, thanh niên xung phong…Tất cả hiện lên trong tác phẩm với mọi tầng lớp ,lứa tuổi,dân tộc …y như thật trên đời. Và họ đẹp-cái đẹp  tiêu biểu cho cả thời đại. Cái đẹp ấy kết tinh đậm đà ở hình tượng anh bộ đội Cụ Hồ –anh giải phóng quân. Bởi chính các anh là người anh hùng suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ.

Chiến tranh với quy luật vốn có đã để lại  những mẫu người không dễ gì lặp lại hôm nay.Hình tượng anh bộ đôi trong thơ Việt Nam giai đoạn 1945-1975 nổi bật bởi những nét đẹp  về tâm hồn,tính cách,về phẩm chất và tư tưởng Cách mạng.

Họ là những con người bình dị ,trẻ trung và rất giàu tình cảm.Sau những ngày Tổng khởi nghĩa thắng lợi,thơ ca ngập tràn niềm hân hoan vui sướng.Với không khí ngày hội Cách mạng, Xuân Diệu từng viết:

Có một suối thơ chảy từ gần gũi

Ra xa xôi và lại đến gần quanh

Một suối thơ lá ngọt với hoa lành

Nói trong xóm và giỡn cười dưới phố

Người ta xúc động gọi tên sông, tên núi bằng những tiếng rất đỗi trang trọng ,tự hào: giang sơn nước Việt …Cách mạng đã tái sinh  biết bao con người. Cảm hứng ngợi ca và chất men lãng mạn say lòng người. Kháng chiến càng kéo dài ,tư tưởng lành mạnh về cuộc chiến tranh nhân dân càng thấm sâu trong tâm người cầm bút. Trong thơ kháng chiến chống Pháp,anh bộ đội là những vệ quốc quân, những nông dân ngày đầu mặc áo lính. Ở họ đậm đà duyên quê,mộc mạc ,chân tình. Các anh ra đi với tất cả quyết tâm và lòng tự nguyện. Dẫu buổi đầu ấy, như Hồng Nguyên có kể:

Súng bắn chưa quen

Quân sự mươi bài

Lòng vẫn cười vui kháng chiến

(Nhớ-Hồng Nguyên)

Có ai ngờ rằng, bên trong cái vẻ chân chất, mộc mạc của người “áo vải chân không”đó tiềm ẩn một sức mạnh, chí khí anh hùng ,một niềm tin ,một tấm lòng luôn  tươi trẻ. Ra đi, người lính để  lại nơi quê nhà những mối tình thân thuộc với mẹ già, vợ trẻ, giếng nước ,gốc đa…Ta lặng nghe giọng thơ trầm lắng của Hồng Nguyên hay cũng là lời tâm sự rất thực của người lính:

Ba năm rồi gửi lại quê hương

Mái lều tranh,tiếng mõ đêm trường

Ít nhiều người vợ trẻ

Mòn chân bên cối gạo canh khuya

(Nhớ)

Anh bô đôi trong thơ kháng chiến chống Pháp là anh vệ quốc quân hiền lành ,đáng yêu mà như bài thơ “Cá nước”,Tố Hữu có nói:     

Anh chiến sĩ hiền lành

Tì tay lên mũi súng

Chính các anh  là người chủ động đánh giặc bằng tinh thần tự lực tự cường và ý chí quyết tâm cao.Giặc Pháp được trang bị vũ khí hiện đại,còn anh lính của ta thì:

Lột sắt đường tàu

Rèn thêm dao kiếm

Aó vải chân không

Đi tìm giặc đánh

(Nhớ)

Đến với thơ kháng chiến chống Mĩ, nổi bật là hình ảnh anh giải phóng quân-con người đứng ở tầm cao của thời đại. Cái đẹp của các anh còn ở trái tim giàu tình cảm với quê hương,đất nước, với mẹ già, dân quân  đồng chí… Trong sâu thẳm tâm hồn,những cảm nghĩ trân trọng đầu tiên anh thường dành cho mẹ. Nhà thơ Thanh Thảo đã  hạnh phúc  khi nói về mẹ ở trường ca “Những người đi tới biển”. Mẹ vừa là nguồn sức mạnh trực tiếp nuôi dưỡng các con vừa biểu trưng cho hậu phương, đất nước. Vì thế, không gì vui sướng bằng được tâm sự cùng mẹ:

Cho con xin bắt đầu từ mẹ

Để nói về chúng con

Lớp tuổi hai mươi,ba mươi điệp trùng áo lính

Xanh màu áo lính

Đã từng sung sướng ,đã từng ngọt ngào

Được làm con của mẹ

Đuợc ra trận những năm đất nước mình khốc liệt

(Những người đi tới biển)

Tình đồng chí, đồng đội biểu hiện ngay trong quan hệ giao tiếp sinh hoạt thường ngày và cả trong chiến đấu. Một người ngã xuống là hàng loạt người đứng lên tiếp bước trả thù, muôn trái tim hoà chung một mối. Trong tâm hồn người lính, tình yêu nước là tình cảm lớn nhất. Chưa bao giờ Tổ quốc được đặt ở tầm cao đến thế ! Tổ quốc thúc giục bước chân người ra đi.Vũ khí làm cho kẻ thù kinh hoàng chính là ý chí quyết tâm bảo vệ giang sơn nước Việt, dù phải hi sinh đến hơi thở cuối cùng. Trên trang viết, các nhà thơ đã tạo nên nhiều tương phản nghệ thuật : giữa cái nóng bỏng và dịu êm của thời chiến,giữa cái bình dị và cao cả…Một vầng trăng dịu êm vượt lên quầng lửa chiến tranh,một chùm hoa lặng lẽ trong hương thầm,một tiếng chim  bay bổng hát vang …Tất cả trở thành khoảnh khắc bình yên  hiếm hoi nơi bom đạn đặc dày…Để rồi khát vọng hoà bình là mong ước chung của hết thảy mọi người.

Những người lính  ấy rất đỗi anh dũng và giàu nghị lực. Có thể nói,tinh thần dũng cảm sự hi sinh và ý chí nghị lực kiên cường của các anh đã soi sáng tâm hồn bao thế hệ. Tố  Hữu ngợi ca:

Hoan hô chiến sĩ Điên  Biên

Chiến sĩ anh hùng

Đầu nung lửa sắt

Năm  mươi sáu ngày đêm khoét núi, ngủ hầm mưa dầm, cơm vắt

Máu trộn bùn non        

Gan không núng

Chí không mòn

(Hoan hô chiến sĩ Điện Biên)

Dù gian khổ song người chiến sĩ Điện Biên vẫn đứng vững trên mặt trận chống giặc.Con đường cách mạng như Tố Hữu nói :là con đường “máu đỏ thành hoa”.Viết về những hi sinh gian khó của người lính,thơ chống Mĩ không rơi vào sự mềm yếu,tủi hờn mà nỗi bật vẫn là phẩm chất kiên cường, anh dũng tuyệt vời.Trên trận tuyến,nhà thơ Xuân Diệu ngợi ca dũng khí oai hùng của Phan Hành Sơn:

Hăm mốt tuổi căm hờn

Diệt địch gấp hai mươi lần số tuổi

Đánh trăm trận ,ba năm vào bộ đội

( Phan Hành Sơn )

Nhà thơ Lê Anh Xuân cũng  dùng ngôn ngữ thi ca để tạc nên bức tượng anh giải phóng quân hi sinh trên đường băng Tân  Sơn Nhất.Tư thế bất khuất ,hùng dũng khi mà:

Anh gượng đứng lên tì súng trên xác trực thăng

Và anh chết trong khi đang đứng bắn

Máu anh phun theo đạn lửa cầu vồng

(Dáng đứng Việt N am)

Hình tượng thơ mang ý nghĩa biểu trưng cao:giữa cái chết hiên ngang của người chiến  sĩ với dáng đứng Việt Nam có mối liên hệ tương đồng sâu xa.Tác giả hoàn thiện bức tranh về “ Anh” bằng bút pháp nghệ thuật nhân hoá,làm nổi rõ luồng sáng rực rỡ chói loà.Đấy là lúc:

Bởi anh chết rồi nhưng lòng dũng cảm

Vẫn đàng hoàng nổ súng tấn công

Chính dáng đứng của anh đã trở thành dáng đứng của đất nước hôm nay : vời vợi, tuyệt trần.

Từ dáng đứng của anh giữa đường băng Tân Sơn Nhất

Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân

Hình bóng Anh đi vào lịch sử đất nước. Viết về anh giải phóng quân,các nhà thơ  không miêu tả cụ thể, chân thực những chi tiết từ  thực tế riêng tư mà có xu hướng  khái quát hoá, nâng lên tầm vóc cao, đại diện cho cả dân tộc ,thời đại.Bởi thế ,trang viết đậm khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn. Trong văn xuôi cũng vậy ,khi viết về anh hùng Núp ,Nguyên Ngọc khái quát thành “Đất nước đứng lên”; viết về chị út Tịch, Nguyễn Thi đặt nhan đề là “Người mẹ cầm súng”…

Trong chiến tranh, sự sống và cái chết  luôn  đan cài bên nhau. Những tổn thất đau thương được xoa dịu bởi lòng tin chiến  thắng. Đọc trường ca “Bài ca chim Chơ rao” của Thu Bồn, chúng ta xúc động trước những  suy nghĩ và hành động rất anh hùng của tuổi trẻ miền Nam. Lời thơ giàu tính hiện thực chiến đấu, giàu chất lãng mạn. Thu Bồn đã dựng nên bao con người trẻ tuổi, đẹp, hào hùng và cao quý. Các anh vượt qua đòn tra tấn dã man của kẻ thù,vượt qua giây phút yếu mềm để hát bài ca ca ngợi lòng dũng cảm.Lý tưởng Cách mạng đã giúp người anh hùng thêm nghị lực, sẳn sàng đón nhận hiểm nguy về mình để giành phần sống cho dân tộc, cho đất nước:

Tất cả thứ này tôi thử hết

Trong đấu tranh sống chết lẽ thường

Tôi cầm súng cứu nhà cứu nước

Giải phóng miền Nam tôi chỉ có một đường

Hầu hết các nhà thơ khi viết về anh bộ đội đều chú ý làm rạng rỡ phẩm chất anh hùng ,lý tưởng cách mạng và sự hi sinh của những con người giàu nghị lực.Viết về các anh cũng là thể hiện lòng biết ơn,tạc nên tượng đài nghệ thuật giá trị.

Mặc dù chiến tranh gian khổ song người lính luôn mang trong mình tâm hồn lạc quan,yêu đời và giữ vững niềm tin cách mạng.Ra đi,họ bất chấp gian nguy,một lòng trung thành vì Tổ quốc quyết sinh;phơi phới niềm tin chiến thắng.Ngay cả khi đi giữa “ thành phố trụi” Tố Hữu vẫn cất cao lời ca:

Từ trong đổ nát hôm nay

Ngày mai sẽ đến từng giây từng giờ

Ngày mai rộn rã sơn khê

Ngược xuôi tàu chạy ,bốn bề lưới giăng…

(Việt Bắc)

Và ai  ngờ rằng trong cảnh :

Súng bắn chưa quen

Quân sự mươi bài

Mà  “lòng vẫn cười vui kháng chiến” (Nhớ-Hồng Nguyên)

Niềm tin cách mạng giúp các anh sống lạc quan ,yêu đời.Những giây phút bình yên sau cuộc chiến,anh vệ quốc quân đã :

Kỳ hộ lưng nhau bên bờ cát trắng

Quờ chân tìm hơi ấm đêm mưa

(Nhớ –Hồng Nguyên)

Người lính đi vào cuộc chiến đấu với tất cả tinh thần chủ động, tự tin, một tâm hồn thanh thản, trẻ trung. Phạm Tiến Duật có viết:

Không có kính ừ thì có bụi

Bụi phun tóc trắng như người già

Chưa cần  rửa ,phì phèo châm điếu thuốc

Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha

(Tiểu đội xe không kính)

Đọc những trang thơ kháng chiến giai đoạn 1945-1975, chúng ta hiểu thêm cách nhìn, cách cảm, cách nghĩ của con người sống trong chiến tranh ác liệt. Đồng thời, ta thấy được bản chất anh hùng cách mạng của người lính.

Thơ kháng chiến là tiếng đại bác gầm rung và cũng là tiếng chim ca hát bình minh .Chất trữ tình và chất anh hùng ca hoà quyện trong hồn thơ, trong mỗi bài ,mỗi câu ,mỗi ý thơ.Nó bảo tồn được sức sống không chỉ vì đó là tiếng nói của thời đại lịch sử  mà còn là tiếng nói trái tim của những phong cách thơ riêng. Thơ giai đoạn này đã phát hiện tư thế người lính đối diện với lịch sử,với chân trời tự nhiên luôn giãn nở.Các anh là linh hồn của hai cuộc kháng chiến trường kỳ .Ở các anh có sự hội tụ đầy đủ phẩm chất ,tâm hồn và tính cách ,hành động tiêu biểu cho những con người anh hùng dân tộc..

Chiến tranh đã qua đi nhưng ký ức về những con người làm nên lịch sử còn hằn sâu trong tâm trí mỗi người dân Việt Nam.

Lớp người của thế hệ hôm nay xin tiếp nối truyền thống cha ông để làm vẻ vang non sông, để đất nước Việt Nam mãi là: “Đất Nước Nhân dân”.                                             

HOÀNG THỊ THUỶ
IP IP Logged
Trả lời bài viết Gửi bài viết mới
Xem trang in Xem trang in

Chuyển nhanh đến
Bạn không thể tạo đề tài mới
Bạn không thể trả lời bài viết
Bạn không thể xoá bài viết bạn đã gưi
Bạn không thể sửa bài viết bạn đã gửi
Bạn không thể tạo bình chọn
Bạn không thể bình chọn

Bulletin Board Software by Web Wiz Forums version 8.03
Copyright ©2001-2006 Web Wiz Guide

Trang này được tạo ra trong 0.080 giây.